Szczep ZHP im. Szarych Szeregów przy Szkole Podstawowej Nr 49 Gdańsk - Wrzeszcz, Al. Legionów 11
  Historia harcerstwa po 1945r.
 

 



Harcerstwo po 1945 roku

· 15.01.1945. zostają rozwiązane „Szare Szeregi”, a ZHP przechodzi do działalności jawnej. Młodzież tysiącami garnie się do harcerstwa, które w ciągu trzech miesięcy , staje się najliczniejszą bo 250tysięczną organizacją młodzieżową .
· 1946r. akcja obozowa obejmuje 40.000 młodzieży na 500 obozach. Są to pierwsze kroki obozownictwa po wojnie.
· Luty 1946r. do Naczelnictwa wszedł hm. Aleksander Kamiński – w oczach większości instruktorów wielki autorytet moralny.
· 1947r. w sferach rządowych i wśród wojska zaczęły się pojawiać pogłoski o rychłej likwidacji ZH
· do końca 1948r. z szeregów ZHP odchodzi duża ilość przedwojennych instruktorów m.in. Aleksander Kamiński i p.o. przewodniczącego ZHP Józef Sosnowski , którym nie odpowiada program nałożony przez ówczesne władze państwowe.
· W okresie 1948-49 zaszło w Polsce szereg zmian. Ich efektem była także likwidacja szeregu towarzystw, instytucji i organizacji. ZHP ze swymi tradycjami, kadrą instruktorską, powiązaniami międzynarodowymi był nie do przyjęcia w nowym modelu państwa.
· Marzec 1949r. ograniczono wiek młodzieży harcerskiej do lat 15 (a wkrótce do 14). W konsekwencji ulegają rozwiązaniu liczne drużyny. Od lutego 1945r. Związek Młodzieży Polskiej zaczął przejmować także sprawy kadrowe.
· Początek 1949r. zlikwidowano „Na Tropie” – jedyne funkcjonujące jeszcze pismo harcerskie i ruch wydawniczy praktycznie zamarł. Trwał proces usuwania instruktorów , a w grudniu 1949r. nadano stopnie harcmistrzów całemu Prezydium Zarządu Głównego ZMP.
· Początek 1950r. ZG ZMP podjął decyzję o przejęciu kierownictwa nad ZHP i ustalił ostateczny termin wcielenia ZHP do ZMP na 15.10.1950.
· Kwiecień 1950r. wydano zarządzenie o niedopuszczalności tradycyjnego stroju i odznak harcerskich.
· 1950r. W styczniu tradycyjną nazwę Komendy Chorągwi zastępuje się nazwą Komendy Wojewódzkiej. Formalnie nadal używana jest nazwa Związek Harcerstwa Polskiego, chociaż organizacja utraciła reszki samodzielności stając się częścią składową Związku Młodzieży Polskiej.
· W dniu 1 czerwca w miejsce Krzyża Harcerskiego wprowadza się tak zwaną „Czuwajkę” – odznakę wzorowaną na odznace ZMP i odznakach pionierskich. Ujednolicono też chusty na jeden kolor czerwony. Ostateczna likwidacja Związku Harcerstwa Polskiego następuje w dniu 31 maja 1951r., kiedy powstaje Organizacja Harcerska ( w skrócie OH ) w ramach Związku Młodzieży Polskiej. W tym czasie niemal zupełnie przestają pracować grupy instruktorów społecznych, kadra zostaje zetatyzowana . Nowa Organizacja Harcerska , poza utrzymaniem tradycyjnej w Polsce nazwy „harcerstwo”, nie ma nic wspólnego z tym, co w rozumieniu społeczeństwa łączy się z harcerstwem.
· Lata 1951- 53 XV Plenum ZMP ocenia ujemnie pracę Organizacji Harcerskiej, nie sięga jednak do analizy przyczyn tego stanu rzeczy. Dopiero w kwietniu 1955r. Wiktoria Dewitzowa, naczelny redaktor „Świata Młodych” i b. Naczelniczka Harcerek – w artykule zamieszczonym w „Nowych Drogach” występuje z głębszą analizą przyczyn słabości Organizacji Harcerskiej. Tezy jej zyskują poparcie Zarządu Głównego ZMP. Jednocześnie tenże sam aktyw ZMP ustosunkował się negatywnie do wysuwanych na łamach „Głosu Nauczycielskiego” postulatów wprowadzenia pewnych elementów skautingu do pracy drużyn i ogniw coraz bardziej kulejącej Organizacji Harcerskiej. W tych latach Organizacja Harcerska zostaje powszechnie wprowadzona do szkół wiejskich, co jest oceniane jako jej sukces – jedyny zresztą wobec fiaska pracy w środowisku miejskim, zachowującym pamięć form i metod ZHP.
· 1956r. Wprowadzony w styczniu nowy tekst prawa nie zmienił jego treści, tylko dostosował go do odczuć adresatów tj. dzieci. W sierpniu w miejsce Organizacji Harcerskiej jako wydziału Związku Młodzieży Polskiej powołano Organizację Harcerską polski Ludowej ( w skrócie OHPL ) – na czele której stała Komenda Główna . przywrócono tradycyjny mundur harcerski oraz pewne elementy dawnego harcerstwa jak stopnie i sprawności, podnosząc jednocześnie wiek harcerski do 16 lat. Zmiany te spowodowały powrót pewnej części młodszych instruktorów, głównie jednak młodzieży z dawnego ZHP, która podjęła pracę instruktorską. Narastające przemiany polityczne jakie nastąpiły w październiku, doprowadzić musiały i doprowadziły także do zmian w ruch młodzieżowym i do rehabilitacji ruchu harcerskiego.
· W wyniku dyskusji w kręgach instruktorskich, najwcześniej, bo w dniu 4 grudnia 1956 r. reaktywowano Związek Harcerstwa Polskiego w Krakowie, zgłaszając w tamtejszym Urzędzie Spraw Wewnętrznych podjęcie działalności przez ZHP, który nota bene cały czas figurował w rejestrach Urzędu jako legalne Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności. Związkowi Harcerstwa Polskiego podporządkowała się miejscowa Komenda Wojewódzka OHPL w Krakowie. Kilka dni później, w dniach 8 – 10 grudnia odbyła się w Łodzi ogólnopolska narada działaczy OHPL, w której udział wzięła krakowska Komenda Chorągwi ZHP . Do obrad tych zostali następnie zaproszeni obradujący oddzielnie działacze byłego Związku Harcerstwa Polskiego oraz „Szarych Szeregów”. Drugiego dnia obrad, przybyła grupa prowadzona przez Aleksandra Kamińskigo i Stanisława Broniewskigo. Był to zespół najstarszych, zasłużonych działaczy harcerskich – instruktorów i starszej młodzieży z Szarych Szeregów. Wspólne obrady powyższych środowisk przekształcono w I Zjazd ZHP w Polsce Ludowej i uchwalono „Deklarację Ideową ZHP” , przywrócono harcerstwu tradycyjną nazwę „Związek Harcerstwa Polskiego”, jako odznakę tradycyjny Krzyż Harcerski, oraz przywrócono hymn „Wszystko co nasze”. Z tymi zmianami w parze szły zmiany metodologiczne, przywracające metody i formy pracy dawnego harcerstwa.
· I Zjazd powołał także władze ZHP. Przewodniczącym Naczelnej Rady Harcerskiej został hm. Aleksander Kamiński , a Naczelnikiem hm. Zofia Zakrzewska. Zmiany te spowodowały masowy powrót do pracy instruktorów dawnego ZHP oraz masowy napływ młodzieży do drużyn harcerskich organizowanych na zasadach dobrowolności. W ciągu grudnia w większości szkół podstawowych i średnich rozpoczęły działalność drużyny ZHP. Na przełomie 1956/57 – w czasie ferii świątecznych, a więc zaledwie po upływie 2 –3 tygodni od zorganizowania się, niektóre drużyny urządziły swoje zimowiska.
· Zjazd Łódzki stał się wzorem kompromisu, który wyprzedził o ponad trzydzieści lat „okrągły stół”.
· 1957r. Zapał i pęd do pracy przypomina czasy z roku 1945. Wszystkie szczeble odrodzonego ZHP organizują intensywne szkolenia kadry, której brak dotkliwie odczuwa się przede wszystkim w drużynach. W Cieplicach koło Jeleniej Góry powstaje Centralna Szkoła Instruktorów Zuchowych. Weryfikuje się instruktorów i młodzież z dawnymi stopniami. Główna Kwatera wprowadza regulaminy zdobywania stopni instruktorskich oraz trzech pierwszych stopni młodzieżowych. Starszoharcerski stopień Harcerza Orlego wprowadzono tylko jako eksperymentalny i nigdy oficjalnie go nie zatwierdzono.
· W lecie ZHP organizuje wiele obozów, na których nowe pokolenia, po wieloletniej przerwie i zakazach
· „uczą się obozowania”.
· W maju 1957 r. przeprowadzono Wielki Spis Harcerski. ZHP liczył 175 tys. członków , 18,5 tys. drużyn
· harcerskich i 3 tys. zuchowych.
· Wiosna 1958r. Powstają początki tzw. „Nieprzetartego Szlaku” – specjalnego Wydziału Głównej Kwatery Harcerstwa zajmującego się organizowaniem pracy harcerskiej wśród dzieci niepełnosprawnych.
· Wakacje 1958r. W Złocieńcu na Pomorzu Zachodnim organizowana jest Centralna Akcja Szkoleniowa dla 1300 instruktorów. Udane wyniki CAS-u letniego powodują jego powtórzenie jako „CAS – ZIMA” w Nowym Sączu w 1959 roku.
· Wakacje 1966r. Rozpoczyna się „Operacja Frombork 1001” – akcja dla drużyn starszoharcerskich, mających pracować nad odbudową Fromborka.
· 15 marzec 1978r. W Warszawie umiera hm. Aleksander Kamiński, czołowy działacz harcerski i twórca metodyki zuchowej. Trumna ze zwłokami druha „Kamyka” spoczęła w kwaterze Batalionu „Zośka” na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
· 15 styczeń 1979r. W Zakopanem, w wieku 90 lat umiera Olga Drahonowska Małkowska, założycielka Harcerstwa żeńskiego w Polsce oraz ostatnia harcmistrzyni Rzeczypospolitej.
· Lipiec 1979r. 12 osobowa delegacja ZHP na prawach obserwatorów uczestniczy w XV Jamboree skautowym w Szwecji. Był to pierwszy po 42 latach udział harcerstwa polskiego z kraju w Jamboree – od ostatniego udziału w V Jamboree w Holandii w 1937r.
· Rok 1980 W wielu środowiskach powstają Kręgi Instruktorskie im. Andrzeja Małkowskiego ( KIHAM )
· 15 – 17 marca 1981r. odbył się VII Zjazd ZHP ( jak się później okazało , był to przełomowy Zjazd w dziejach Związku ). Zjazd wprowadził szereg zmian, poczynając od uchwalenia nowego Statusu, przywrócenia samodzielności organizacyjnej i programowej ZHP, przywrócenia drużyn starszoharcerskich, przywrócono tradycyjną lilijkę z oznaczeniami :ZHP i ONC. W lecie 1981 roku przywraca się kursy instruktorskie i Centralną Akcję Szkoleniową. Obozy pracują w trudnych warunkach kryzysu gospodarczego oraz zarządzonej w tym czasie reglamentacji żywności. W dniach 18 – 20 września 1981r. na krakowskich Błoniach odbywa się II -gi Jubileuszowy Zlot harcerstwa z okazji 70-lecia ruchu Harcerskiego w Polsce. Była to druga tego typu impreza od poprzedniego I-ego Zlotu Jubileuszowego w 1935 roku w Spale.
· Listopad 1981r. zostaje ogłoszone w Krakowie Pogotowie Zimowe Harcerzy. Akcja ta pod nieco zmienioną nazwą zyskuje poparcie Głównej Kwatery ZHP, która ją jako ogólnopolską, obowiązującą wszystkie drużyny i zastępy.
· 13 grudnia 1981r. Wprowadzono w Polsce stan wojenny. ZHP jako jedna z niewielu organizacji nie zostaje zawieszona i ma możliwość normalnego działania chociaż w zmienionych warunkach.
· 1982r. Prężnie i z efektami prowadzone jest Pogotowie Zimowe Harcerstwa, niosąc pomoc w tych trudnych dniach przede wszystkim ludziom starszym i opuszczonym. Harcerze roznosili paczki żywnościowe, przynosili opał oraz wykonywali szereg doraźnych prac.
· Koniec marca 1989r. Obradował kolejny IX Zjazd ZHP. Jako jedną z pierwszych przyjęto uchwałę o zmianie numeracji zjazdów ( stał się XXVI Zjazdem ).Oznaczało to świadome przyjęcie całego pasma tradycji i historii harcerstwa. Zjazd pokazał, że w ZHP nie brakuje ludzi mądrych, gotowych śmiało walczyć o swoje racje. To nieprawda, że historia ZHP w Polsce Ludowej to tylko pasmo szkodliwych decyzji władz politycznych i państwowych. To także wysiłek pokoleń instruktorskich skierowanych na pracę wychowawczą.
· 1995r. W Zegrzu odbył się Światowy Zlot ZHP .
· 1996r. ZHP ( jako jedyna organizacja harcerska działająca w Polsce ) zostaje przyjęty do Międzynarodowej Organizacji Ruchu Skautowego :
harcerki WAGGGS ( Światowe Stowarzyszenie Dziewcząt Przewodniczek i Dziewcząt Skautek ) harcerze WOSM ( Światowa Organizacja Ruchu Skautowego )
 

 
 
 
  Od dnia 23 lutego 2008r. stronę odwiedziło już 123260 odwiedzający Dziękujemy  
 
=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=